Usługa

W Hadrone SPM wyróżniamy trzy typy Usług:

• Usługi biznesowe, czyli takie, które „widzi” klient, na poziomie których definiowane są poziomy usług (tzw. SLA) i których koszty są komunikowane klientom,
• Usługi wspierające, stanowiące elementy składowe Usług biznesowych, za świadczenie których odpowiada Wewnętrzny dostawca usług,
• Usługi zewnętrzne, stanowiące elementy składowe Usług biznesowych, za świadczenie których odpowiadają Zewnętrzni dostawcy usług.

Usługa biznesowa

Przez Usługę biznesową najczęściej nie będziemy rozumieć nic fizycznego – będzie to pewien pakiet "rzeczy" które dostarczamy razem, żeby użytkownik usługi mógł wykonywać określone zadania. Przez te "rzeczy" będziemy rozumieć Usługi wspierające i Usługi zewnętrzne, które są wymagane do świadczenia kompletnej Usługi biznesowej, która dostarczy wartość biznesowi.

Przykładowo, jeśli naszą Usługą biznesową będzie "Stanowisko pracy", to w ramach tej usługi mogą się znaleźć poniższe Usługi wspierające:

• laptop,
• poczta elektroniczna,
• intranet,
• oprogramowanie antywirusowe,
• usługi katalogowe,
• oraz cała infrastruktura i usługi zewnętrzne (np. SaaS, PaaS, IaaS, kolokacja), które są niezbędne do świadczenia wyżej wymienionych usług.

Usługa biznesowa będzie zatem dekomponowana (z wykorzystaniem relacji podrzędnych) na Usługi wspierające i Usługi zewnętrzne, w ramach określonego Katalogu usług. Czasami będą również występować relacje między samymi Usługami biznesowymi.

Oprócz dekompozycji "w dół" Usługa biznesowa będzie mieć także relacje w „górę” (czyli relacje nadrzędne), do innych Usług biznesowych i przede wszystkim do Klientów usług, zarówno wewnętrznych (z tej samej Organizacji i z innych Organizacji), jak i zewnętrznych.

W różnych Katalogach usług i w Planach finansowych mogą się różnić zarówno relacje z usługami nadrzędnymi i podrzędnymi, jak i powiązania z klientami – czyli ta sama Usługa biznesowa może mieć różne relacje do tych samych i innych usług i klientów w różnych Katalogach usług i w Planach finansowych.

Koszty Usługi biznesowej najczęściej wynikają z kosztów jej usług podrzędnych (czyli Usług wspierających i Usług zewnętrznych), przypisanych w odpowiedniej części do danej Usługi biznesowej i stanowią Koszty pośrednie Usługi biznesowej. Czasami zdarza się, że wydatki są przypisywane bezpośrednio do Usługi biznesowej, tworząc jej Koszty bezpośrednie. Suma Kosztów bezpośrednich Usługi biznesowej i Kosztów pośrednich Usługi biznesowej stanowi Koszt całkowity Usługi biznesowej, który później jest odpowiednio alokowany na inne usługi nadrzędne i przede wszystkim na klientów usług, z wykorzystaniem odpowiednich metod alokacji kosztów usług, uwzględniając także Zasoby Usługi biznesowej.

Koszty Usługi wspierającej wynikają z wydatków przypisanych w odpowiedniej części bezpośrednio do danej Usługi wspierającej, stanowiąc Koszty bezpośrednie Usługi wspierającej oraz z kosztów jej usług podrzędnych, zaalokowanych w odpowiedniej części na tę usługę, stanowiąc Koszty pośrednie Usługi wspierającej. Suma Kosztów bezpośrednich Usługi wspierającej i Kosztów pośrednich Usługi wspierającej stanowi Koszt całkowity Usługi wspierającej, który później jest odpowiednio alokowany na usługi nadrzędne.

Jeśli Usługa biznesowa funkcjonuje w trybie wieloofertowym, to jej koszty, zarówno bezpośrednie, pośrednie i całkowite są sumą kosztów odpowiednio bezpośrednich, pośrednich i całkowitych jej ofert.

Atrybuty Usługi biznesowej:

• Nazwa Usługi biznesowej – unikatowa na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług, obowiązkowa,
• Identyfikator Usługi biznesowej – unikatowy na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług, opcjonalny,
• Identyfikatory zewnętrzne Usługi biznesowej:
  
  • GUID jest nadawany automatycznie i nie może być edytowany, jest unikatowy na poziomie całej aplikacji,
  • pozostałe identyfikatory zewnętrzne są opcjonalne i mogą być dodawane, edytowane i usuwane, są unikatowe na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług,
• Opis Usługi biznesowej – opcjonalny,
• Tryb ofert Usługi biznesowej:
  
  • dostępne tryby: tryb jednoofertowy (wybrany domyślnie), tryb wieloofertowy
  • obowiązkowe
• Stan komponentów Usługi biznesowej:
  
  • dostępne stany: wyłączone (wybrane domyślnie), włączone
  • obowiązkowe
• Zespół Usługi biznesowej – opcjonalny, utworzony zarówno na poziomie samej Usługi biznesowej na Liście usług, jak i oddzielnie dla Usługi biznesowej w Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej,
• Oferty Usługi biznesowej:
  
  • oferta domyślna – tworzona automatycznie przy tworzeniu usługi, obowiązkowa, niejawna i niewidoczna, jeśli usługa jest w trybie jednoofertowym, nie można jej usunąć,
  • dodatkowe oferty usługi – możliwe do tworzenia, gdy usługa jest w trybie wieloofertowym, opcjonalne,
• Komponenty Usługi biznesowej – opcjonalne,
• Klasyfikacje wraz z wartościami przypisanymi do Usługi biznesowej – opcjonalne,
• przypisanie Usługi biznesowej do Wewnętrznego dostawcy usług – tworzone automatycznie, bez możliwości zmiany,
• przypisanie Usługi biznesowej do Jednostki organizacyjnej Wewnętrznego dostawca usług – opcjonalne,
• przypisanie Usługi biznesowej do Struktury usług i kategorii w Strukturze usług – opcjonalne, możliwe zarówno na poziomie samego typu usługi, jak i na poziomie konkretnej kategorii w ramach typu usługi,
• relacje nadrzędne Usługi biznesowej do innych Usług/Ofert usług biznesowych oraz do Klientów wewnętrznych i Klientów zewnętrznych oraz ich jednostek organizacyjnych, utworzone dla Usługi biznesowej w konkretnym Katalogu usług, jak i oddzielnie dla Usługi biznesowej w konkretnym Globalnym schemacie alokacji kosztów usługi, Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej oraz Lokalnym schemacie alokacji kosztów usługi w konkretnym Planie finansowym, opcjonalne,
• relacje podrzędne Usługi biznesowej do innych Usług/Ofert usług biznesowych, Usług/Ofert usług wspierających i Usług/Ofert usług zewnętrznych, utworzone dla Oferty usługi biznesowej w konkretnym Katalogu usług, jak i oddzielnie dla Usługi biznesowej w konkretnym Globalnym schemacie alokacji kosztów usługi, Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej oraz Lokalnym schemacie alokacji kosztów usługi w konkretnym Planie finansowym, opcjonalne,
• zasoby Usługi biznesowej – opcjonalne,
• powiązanie Usługi biznesowej z Planami finansowymi,
• koszty bezpośrednie, pośrednie i całkowite Usługi biznesowej, w określonym Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej,
• Stan aktywności Usługi biznesowej.

Dowiedz się więcej czym są Identyfikator zewnętrzny, Zespół, Struktura usług, Klasyfikacja, Stan aktywności.

Usługa wspierająca

Usługa wspierająca jest elementem składowym Usług biznesowej i może mieć różny charakter. Najczęściej jest związana z utrzymaniem określonej aplikacji czy też elementu infrastruktury IT. Czasami ma też charakter czysto organizacyjny, np. obsługa użytkowników (tzw. Service Desk), monitorowanie środowiska IT czy też taka ogólna usługa jak zarządzanie organizacją IT.

Nazewnictwo Usług wspierających bywa różne – mogą być to nazwy konkretnych aplikacji lub ich rodzaje (np. system antywirusowy), nazwy konkretnych elementów infrastruktury (np. serwery określonego producenta sprzętu) lub ich rodzaje (np. platforma wysokodostępna, macierz zapasowa). Czasami przed nazwą usługi dodawany jest tekst „Utrzymanie ….”.

Usługa wspierająca może być dekomponowana (z wykorzystaniem relacji podrzędnych) na Usługi wspierające i Usługi zewnętrzne danego Wewnętrznego dostawcy usług w określonym Katalogu usług i w Planie finansowym.

Oprócz dekompozycji "w dół" Usługa wspierająca będzie mieć także relacje w „górę” (czyli relacje nadrzędne), do innych Usług wspierających i Usług zewnętrznych danego Wewnętrznego dostawcy usług w określonym Katalogu usług i w Planie finansowym.

W różnych Katalogach usług zarówno dekompozycja Usługi wspierającej, jak i powiązania z usługami nadrzędnymi i podrzędnymi mogą się różnić – czyli ta sama Usługa wspierająca może mieć różne relacje do tych samych i innych usług w różnych Katalogach usług i w Planach finansowych.

Koszty Usługi wspierającej wynikają z wydatków przypisanych w odpowiedniej części bezpośrednio do danej Usługi wspierającej, stanowiąc Koszty bezpośrednie Usługi wspierającej oraz z kosztów jej usług podrzędnych, zaalokowanych w odpowiedniej części na tę usługę, stanowiąc Koszty pośrednie Usługi wspierającej. Suma Kosztów bezpośrednich Usługi wspierającej i Kosztów pośrednich Usługi wspierającej stanowi Koszt całkowity Usługi wspierającej, który później jest odpowiednio alokowany na usługi nadrzędne, z wykorzystaniem odpowiednich metod alokacji kosztów usług, uwzględniając także Zasoby Usługi wspierającej.

Jeśli Usługa wspierająca funkcjonuje w trybie wieloofertowym, to jej koszty, zarówno bezpośrednie, pośrednie i całkowite są sumą kosztów odpowiednio bezpośrednich, pośrednich i całkowitych jej ofert.

Atrybuty Usługi wspierającej:

• Nazwa Usługi wspierającej – unikatowa na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług, obowiązkowa,
• Identyfikator Usługi wspierającej – unikatowy na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług, opcjonalny,
• Identyfikatory zewnętrzne Usługi wspierającej:
  
  • GUID jest nadawany automatycznie i nie może być edytowany, jest unikatowy na poziomie całej aplikacji,
  • pozostałe identyfikatory zewnętrzne są opcjonalne i mogą być dodawane, edytowane i usuwane, są unikatowe na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług,
• Opis Usługi wspierającej – opcjonalny,
• Tryb ofert Usługi wspierającej:
  
  • dostępne tryby: tryb jednoofertowy (wybrany domyślnie), tryb wieloofertowy
  • obowiązkowe
• Stan komponentów Usługi wspierającej:
  
  • dostępne stany: wyłączone (wybrane domyślnie), włączone
  • obowiązkowe
• Zespół Usługi wspierającej – opcjonalny, utworzony zarówno na poziomie samej Usługi wspierającej na Liście usług, jak i oddzielnie dla Usługi wspierającej w Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej,
• Oferty Usługi wspierającej:
  
  • oferta domyślna – tworzona automatycznie przy tworzeniu usługi, obowiązkowa, niejawna i niewidoczna, jeśli usługa jest w trybie jednoofertowym, nie można jej usunąć,
  • dodatkowe oferty usługi – możliwe do tworzenia, gdy usługa jest w trybie wieloofertowym, opcjonalne,
• Komponenty Usługi wspierającej – opcjonalne,
• Klasyfikacje wraz z wartościami przypisanymi do Usługi wspierającej – opcjonalne,
• przypisanie Usługi wspierającej do Wewnętrznego dostawcy usług – tworzone automatycznie, bez możliwości zmiany,
• przypisanie Usługi wspierającej do Jednostki organizacyjnej Wewnętrznego dostawca usług – opcjonalne,
• przypisanie Usługi wspierającej do Struktury usług i kategorii w Strukturze usług – opcjonalne, możliwe zarówno na poziomie samego typu usługi, jak i na poziomie konkretnej kategorii w ramach typu usługi,
• relacje nadrzędne Usługi wspierającej do innych Usług/ofert usług biznesowych, Usług/Ofert usług wspierających i Usług/Ofert usług zewnętrznych, utworzone dla Usługi wspierającej w konkretnym Katalogu usług, jak i oddzielnie dla Usługi wspierającej w konkretnym Globalnym schemacie alokacji kosztów usługi, Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej oraz Lokalnym schemacie alokacji kosztów usługi w konkretnym Planie finansowym, opcjonalne,
• relacje podrzędne Usługi wspierającej do innych Usług/Ofert usług wspierających i Usług/Ofert usług zewnętrznych, utworzone dla Usługi wspierającej w konkretnym Katalogu usług, jak i oddzielnie dla Usługi wspierającej w konkretnym Globalnym schemacie alokacji kosztów usługi, Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej oraz Lokalnym schemacie alokacji kosztów usługi w konkretnym Planie finansowym, opcjonalne,
• zasoby Usługi wspierającej – opcjonalne,
• powiązanie Usługi wspierającej z Planami finansowymi,
• koszty bezpośrednie, pośrednie i całkowite Usługi wspierającej, w określonym Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej,
• Stan aktywności Usługi wspierającej.

Dowiedz się więcej czym są Identyfikator zewnętrzny, Zespół, Struktura usług, Klasyfikacja, Stan aktywności.

Usługa zewnętrzna

Usługa zewnętrzna to usługa świadczona przez Zewnętrznego dostawcę usług, za którą ten dostawca ponosi pełną odpowiedzialność. Usługa zewnętrzna jest świadczona dla określonego Wewnętrznego dostawcy usług i jest uwzględniana w dekompozycji jego usług biznesowych.

Przykłady Usług zewnętrznych:

• aplikacja dostępna w chmurze (SaaS),
• platforma dostępna w chmurze (PaaS),
• infrastruktura dostępna w chmurze (IaaS),
• kolokacja.

Warto pamiętać, że Usługa zewnętrzna jest czymś innym niż samo wsparcie dostawcy zewnętrznego dla Usługi wspierającej świadczonej przez Wewnętrznego dostawcę usług. W przypadku Usługi zewnętrznej cała odpowiedzialność za świadczenie tej usługi jest po stronie Zewnętrznego dostawcy usług. Wewnętrzny dostawca usług nie wpływa na świadczenie tej usługi, a jedynie weryfikuje spełnienie wymagań SLA i ponosi koszty wykorzystania takiej usługi.

W przypadku wsparcia dostawcy dla Usługi wspierającej świadczonej przez Wewnętrznego dostawcę usług odpowiedzialność za świadczenie usługi jest po stronie Wewnętrznego dostawcy usług. Część z tej odpowiedzialności Wewnętrzny dostawca usług może przenieść na dostawcę, np. w zakresie rozwiązywania błędów w aplikacji, której dostawca jest producentem lub dystrybutorem. Nadal jednak za infrastrukturę wymaganą przez daną aplikację i finalnie za całą usługę będzie odpowiadał Wewnętrzny dostawca usług.

Usługa zewnętrzna będzie mieć przede wszystkim relacje w „górę” (czyli relacje nadrzędne), do innych Usług wspierających i Usług zewnętrznych danego Wewnętrznego dostawcy usług w określonym Katalogu usług i w Planie finansowym.

Usługa zewnętrzna może być również dekomponowana „w dół” (z wykorzystaniem relacji podrzędnych) na inne Usługi zewnętrzne, a także Usługi wspierające danego Wewnętrznego dostawcy usług w określonym Katalogu usług i w Planie finansowym.

W różnych Katalogach usług zarówno dekompozycja Usługi zewnętrznej, jak i powiązania z usługami nadrzędnymi i podrzędnymi mogą się różnić – czyli ta sama Usługa wspierająca może mieć różne relacje do tych samych i innych usług w różnych Katalogach usług i w różnych Planach finansowych.

Koszty Usługi zewnętrznej wynikają z wydatków przypisanych w odpowiedniej części bezpośrednio do danej Usługi zewnętrznej, stanowiąc Koszty bezpośrednie Usługi zewnętrznej oraz z kosztów jej usług podrzędnych, zaalokowanych w odpowiedniej części na tę usługę, stanowiąc Koszty pośrednie Usługi zewnętrznej. Suma Kosztów bezpośrednich Usługi zewnętrznej i Kosztów pośrednich Usługi zewnętrznej stanowi Koszt całkowity Usługi zewnętrznej, który później jest odpowiednio alokowany na usługi nadrzędne, z wykorzystaniem odpowiednich metod alokacji kosztów usług, uwzględniając także Zasoby Usługi zewnętrznej.

Jeśli Usługa zewnętrzna funkcjonuje w trybie wieloofertowym, to jej koszty, zarówno bezpośrednie, pośrednie i całkowite są sumą kosztów odpowiednio bezpośrednich, pośrednich i całkowitych jej ofert.

Atrybuty Usługi zewnętrznej:

• Nazwa Usługi zewnętrznej – unikatowa na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług, obowiązkowa,
• Identyfikator Usługi zewnętrznej – unikatowy na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług, opcjonalny,
• Identyfikatory zewnętrzne Usługi zewnętrznej:
  
  • GUID jest nadawany automatycznie i nie może być edytowany, jest unikatowy na poziomie całej aplikacji,
  • pozostałe identyfikatory zewnętrzne są opcjonalne i mogą być dodawane, edytowane i usuwane, są unikatowe na poziomie Wewnętrznego dostawcy usług,
• Opis Usługi zewnętrznej – opcjonalny,
• Tryb ofert Usługi zewnętrznej:
  
  • dostępne tryby: tryb jednoofertowy (wybrany domyślnie), tryb wieloofertowy
  • obowiązkowe
• Stan komponentów Usługi zewnętrznej:
  
  • dostępne stany: wyłączone (wybrane domyślnie), włączone
  • obowiązkowe
• Zespół Usługi zewnętrznej – opcjonalny, utworzony zarówno na poziomie samej Usługi zewnętrznej na Liście usług, jak i oddzielnie dla Usługi zewnętrznej w Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej,
• Oferty Usługi zewnętrznej:
  
  • oferta domyślna – tworzona automatycznie przy tworzeniu usługi, obowiązkowa, niejawna i niewidoczna, jeśli usługa jest w trybie jednoofertowym, nie można jej usunąć,
  • dodatkowe oferty usługi – możliwe do tworzenia, gdy usługa jest w trybie wieloofertowym, opcjonalne,
• Komponenty Usługi zewnętrznej – opcjonalne,
• Klasyfikacje wraz z wartościami przypisanymi do Usługi zewnętrznej – opcjonalne,
• przypisanie Usługi zewnętrznej do Wewnętrznego dostawcy usług – tworzone automatycznie, bez możliwości zmiany,
• przypisanie Usługi zewnętrznej do Zewnętrznego dostawcy usług – opcjonalne,
• przypisanie Usługi zewnętrznej do Jednostki organizacyjnej Zewnętrznego dostawca usług – opcjonalne, możliwe tylko wtedy, gdy został do usługi przypisany Zewnętrznego dostawcy usług
  przypisanie Usługi zewnętrznej do Struktury usług i kategorii w Strukturze usług – opcjonalne, możliwe zarówno na poziomie samego typu usługi, jak i na poziomie konkretnej kategorii w ramach typu usługi,
• relacje nadrzędne Usługi zewnętrznej do Usług/Ofert usług wspierających i Usług/Ofert usług zewnętrznych, utworzone dla Usługi zewnętrznej w konkretnym Katalogu usług, jak i oddzielnie dla Usługi zewnętrznej w konkretnym Globalnym schemacie alokacji kosztów usługi, Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej oraz Lokalnym schemacie alokacji kosztów usługi w konkretnym Planie finansowym, opcjonalne,
• relacje podrzędne Usługi zewnętrznej do Usług/Ofert usług wspierających i Usług/Ofert usług zewnętrznych, utworzone dla Usługi zewnętrznej w konkretnym Katalogu usług, jak i oddzielnie dla Usługi zewnętrznej w konkretnym Globalnym schemacie alokacji kosztów usługi, Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej oraz Lokalnym schemacie alokacji kosztów usługi w konkretnym Planie finansowym, opcjonalne,
• zasoby Usługi zewnętrznej – opcjonalne,
• powiązanie Usługi zewnętrznej z Planami finansowymi,
• koszty bezpośrednie, pośrednie i całkowite Usługi zewnętrznej, w określonym Wariancie planu finansowego, Wersji wariantu planu finansowego i Symulacji finansowej,
• Stan aktywności Usługi zewnętrznej.

Dowiedz się więcej czym są Identyfikator zewnętrzny, Zespół, Struktura usług, Klasyfikacja, Stan aktywności.